I NAGRODA TOWARZYSTWA
URBANISTÓW POLSKICH ODDZIAŁ W KRAKOWIE,
ZA PRACE DYPLOMOWE OBRONIONE
W 2007 ROKU Z ZAKRESU
URBANISTYKI I PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO



W listopadzie 2006 firma Carlsberg A/S ogłosiła konkurs na koncepcyjny plan zagospodarowania terenu fabryki Carlsberg w Kopenhadze. Ówcześnie w 2008 roku zarządcy Carlsberg A/S planowali zaprzestanie produkcji na tym obszarze, pozostawiając funkcje administracyjne i wystawiennicze.
Browar o powierzchni 33 ha posiada bardzo atrakcyjną lokalizację w centralnej części Kopenhagi, a  poprzez ponad 100-letnią tradycję produkcji piwa stał się częścią dziedzictwa kulturowego Danii.
Przeanalizowałyśmy strukturę Kopenhagi, aby zaprojektować dzielnice, która z zamkniętej strefy przemysłowej przekształci  się w integralną część miasta.
Celem naszego projektu było przeobrażenie tego terenu w intensywny, aktywny obszar w „ludzkiej skali”.  Miało to być  miejsce, które określi nowe standardy i będzie wyzwaniem dla przyszłości. Naszym założeniem było stworzenie dzielnicy Carlsberg, charakteryzującej  się intensywnym życiem miejskim, generowanym przez połączenie funkcji mieszkaniowej, usługowej i kulturalnej.



ZAŁOŻENIE KOMPOZYCYJNE STRUKTURY URBANISTYCZNEJ

Kanwę kompozycji urbanistycznej obszaru dzielnicy stanowi system przestrzeni publicznych, wiążący istotne wartości widokowe i użytkowe otoczenia z wnętrzem obszaru i jego walorami. Przestrzeń będą wyróżniać :

▪ dominacja ruchu pieszego,
▪ lokalizacja usług centrotwórczych,
▪ sposób zagospodarowania o wysokich kryteriach ładu przestrzennego w sferze kompozycji architektonicznej,
▪ nastrój wnętrz ulic i placów,
▪ jakość zastosowanych materiałów.

Kompozycję struktury urbanistycznej obszaru zaproponowaną w koncepcji rewitalizacji, oparłyśmy o następujące główne determinanty obszaru, wynikające z przeprowadzonych analiz stanu istniejącego:

▪ osie widokowe, istniejące oraz projektowane,
▪ projektowane dominanty architektoniczne (Wieża Illumino, Pasaż widokowy Brama Carlsberg City, kominy poprzemysłowe na Placu Agora, zabytkowe kominy poprzemysłowe w układzie Old Carlsberg),
▪ powiązania funkcjonalne i przestrzenne z terenami sąsiadującymi- włączenie terenu poprzemysłowego do aktywnej struktury miasta,
▪ zachowanie ciągłości przestrzeni publicznych,
▪ zachowanie ciągłości terenów zielonych,
▪ zapewnienie różnorodności przestrzeni urbanistycznej i form budynków,
▪ stworzenie elastycznego układu, pozwalającego na zmiany w przyszłości,



ZAŁOŻENIA IDEOWE
Reuse - maksymalne wykorzystanie istniejącej tkanki
Recycling - ponowne wykorzystanie obiektów istniejących
Reduce - ograniczenie nowej zabudowy

Po przeanalizowaniu istniejącego obszaru, wyodrębniłyśmy  wiele elementów godnych zachowania. Na terenie znajdują się obiekty poprzemysłowe wykonane z dużą dbałością o detale architektoniczne. Jakość architektury była odzwierciedleniem zamożności właścicieli, co sprawia, że większość obiektów zabytkowych i niedawno powstałych, posiada dużą wartość. Zdecydowałyśmy się na wykorzystanie w większym stopniu istniejącej struktury, adaptując ją i uzupełniając nową tkanką,( jeżeli uznałyśmy to za potrzebne). Poprzez takie podejście chciałyśmy w miarę możliwości zachować niepowtarzalny charakter miejsca, stworzonego na potrzeby przemysłu,  w które my staramy się wprowadzić zupełnie odmienną funkcję. Chciałyśmy, by w efekcie zapis dziedzictwa industrialnego i kulturowego był elementem identyfikującym miejsce.

ZINTEGROWANE TRÓJWARSTWOWE MIASTO
Na terenie „Carlsberg City” istnieje cały system połączeń podziemnych, który służył do przechowywania piwa. Zdecydowałyśmy się  wykorzystać go i uzupełnić, kreując podziemne przestrzenie, działające na zasadzie miasta. Korytarze staną się ulicami miejskimi, które rozszerzają się w place  tworząc przestrzenie publiczne. W podziemiu znajduje się też system parkingów otoczony funkcjami towarzyszącymi, obsługujący całe projektowane założenie. Zapewniamy w licznych punktach doświetlenie tzw. „miasta podziemnego” oraz cały system połączeń z poziomami naziemnym i nadziemnym.
Wykorzystując płaskie dachy budynków poprzemysłowych, odzyskujemy dla natury utraconą przestrzeń, tworząc  ogrody na dachach. Wiążemy je ze sobą skyway’ami kreując kolejną warstwę kompozycji miasta - „miasto nadziemne”. W ten sposób powstaje sieć - pajęczyna połączeń, rozciągniętą nad całym „Carlsberg City”. Dzięki temu zwiększamy maksymalnie powierzchnię biologicznie czynną i dajemy możliwość „doświadczenia” miasta z niezwykłej, wyższej perspektywy.

Dawniej człowiek bał się natury, następnie ją ujarzmił i wykorzystał. W obecnych czasach przyroda uległa ogromnemu zdegradowaniu. Przeprowadzane  są działania, które mają na celu, choć częściowo przywrócić utracone wartości. Jest to współczesny wymiar ekologii. W naszym projekcie starałyśmy się zastosować rozwiązania proekologiczne. Tworzone na dachach istniejących budynków ogrody, dają możliwość odzyskania powierzchni, utraconej przez zabudowę Zachowałyśmy istniejące tereny zielone, jak Ogród Starego Carlsberga i Tajemniczy Ogród, oraz stworzyłyśmy jak najwięcej powierzchni biologicznie czynnej.

Woda, która jest dla nas istotną warstwą kompozycyjną może być wykorzystywana również jako kolektor ciepła, a największy zbiornik przy Bramie Wodnej dzięki sporemu spadkowi może służyć jako elektrownia wodna.

Myśląc o dalszym rozwoju terenu Carlsberg starałyśmy się nie dopowiadać kompletnego rozwiązania. Wyszłyśmy z założenia, że jest to plan zagospodarowania na dany moment. Dlatego poprzez ograniczenie wysokości budynków oraz pozostawienie części powierzchni niezabudowanej, pozwolimy na rozwój „Carlsberg City” w przyszłości. Miasto nigdy nie jest dziełem skończonym. Traktując „Carlsberg City” jak „miasto w mieście” pozostawimy miejsce na jego dalszy rozwój.



ZWIĄZEK Z OTOCZENIEM I WYNIKAJĄCE STĄD DECYZJE PROJEKTOWE
Browar Carlsberg przylega do dwóch dużych obszarów zielonych, Sandrmarken Park i Cmentarza Vestere. Trzecim terenem zielonym znajdującym się w pobliżu browaru jest plac Enghave Plade. Jednym z założeń projektowych jest zachowanie ciągłości, poprzez połączenie terenów zielonych przyległych do „Carlsberg City”.
Zakładając, że obszar „Carlsberg City” ma stanowić integralną część miasta Kopenhaga, starałyśmy się zachować ciągłość przestrzeni publicznych. Największa ich intensywność występuje na obszarze centrum miasta. Staramy się rozwinąć system przestrzeni publicznych również na terenie browaru.

„MIASTO W MIEŚCIE”
Po przeanalizowaniu struktury urbanistycznej sąsiadujących dzielnic, wyznaczyłyśmy główne kierunki, determinujące projektowany układ, aby zachować ciągłość miasta. Tak jak w miastach historycznych bramy wyznaczały punkty wstępu, tak w naszym projekcie proponujemy bramy w ważnych punktach wejścia na teren „Carlsberg City”, aby zdefiniować obszar jako miasto. Każda brama ma inny charakter określający przestrzeń, na której się znajduje. Główna oś projektowanego układu jest kontynuacją ulicy Istedgade, prowadzącej od dworca głównego przez Enghave Plads, i przechodzi przez teren „Carlsberg City”, a następnie załamuje się, aby idąc przez Sondermarken Park, skończyć się na zespole pałacowym Friereriksberg. Głównym wejściem do układu, jest  Brama „Carlsberg City”. Została ona podkreślona wieżą widokową, która poprzez swoją wysokość stanie się wyraźnym elementem w panoramie miasta.

W punkcie gdzie oś główna załamuje się i wchodzi do Sondermarken Park, znajduje się Brama Zielona wprowadzająca w układ od strony parku.

Na osi z Sondermarken Park w kierunku Old Carlsberg znajduje się Brama Wodna, która wprowadza w „Carlsberg City” wzdłuż zbiornika wodnego, lekko opadającego wraz ze spadkiem terenu doprowadzając do samego centrum układu.

Od strony dzielnicy Konsens Enghave znajduje się Brama Stary Carlsberg. Ze względu na tory kolejowe bezpośrednio przylegające do terenu i odległość od najbliższego przystanku, postanowiłyśmy zaproponować nową stację kolejową Stary Carlsberg.
Istniejący przystanek kolejowy Enghave znajduje się 100 metrów na wschód od „Carlsberg City”. Dlatego projektujemy dodatkowy ciąg pieszy, prowadzący od stacji do naszego terenu, kilka metrów obniżony w stosunku do ruchliwej ulicy. Ciąg wprowadza na teren „Carlsberg City” przez Bramę Podziemną. Jest to zarazem wejście na obszar projektowany jak i wejście w „miasto podziemne”.

Od strony północnej, staramy się zachować ciągłość miasta, projektując zabudowę mieszkaniową, będącą kontynuacją zabudowy istniejącej. Stworzyłyśmy plac publiczny, Plac Starego Drzewa dla mieszkańców, w skali odpowiadającej otoczeniu. Jest on centralnym miejscem osiedla mieszkaniowego, a zarazem jednym z wejść do „Carlsberg City”.

Nad całością układu góruje wieża „Illumino”, istniejący obiekt biurowy adaptowany na bibliotekę/mediatekę, który proponujemy nadbudować i zwieńczyć charakterystyczną konstrukcją.
W związku z podejściem programowo przestrzennym na terenie „Carlsberg City” projektujemy sekwencje przestrzeni publicznych. Aby zachować różnorodność, każda z nich ma indywidualny i niepowtarzalny charakter Przenikają się one i uzupełniają nawzajem, zachowując ciągłość istniejących już przestrzeni. Place i ciągi piesze projektowanego założenia kreowane są tak, aby zachodziła interakcja pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną przestrzenią publiczną. Starałyśmy się wprowadzać naturalne elementy tj. wodę i zieleń, które tworzą ważną warstwę kompozycji całego układu urbanistycznego. Przestrzenie publiczne „3 Światów” łączą się tworząc integralną całość.

AKTYWNOŚCI 24/7 - STREFA INNEGO CZASU

„always burning” /J.C. Jacobson – założyciel Browaru Carlsberg/
Naszym celem było rozwiązanie funkcjonalne dające 24-godzinną aktywność „Carlsberg City” i atrakcyjne rozwiązania dla różnych grup społecznych. W naszym projekcie jest to miejsce, w którym aktywności wymieniają się w czasie. Funkcje, które proponujemy działają wtedy, kiedy nie są dostępne w innych częściach miasta. Uważamy, że jest to możliwe ze względu na to, iż stwarzamy przestrzeń do życia dla naukowców, artystów, studentów, czyli ludzi, którzy nie mają normowanego czasu pracy. Nasze budynki mają wymienną funkcję. Obiekty, w których w ciągu dnia pracują ludzie, nocą zamieniają się w pełne życia miejsca rozrywkowe. Centra rekreacyjne mają przerwy techniczne w godzinach, w których można skorzystać z tych funkcji w innych tego typu kompleksach w mieście. Uważamy, że dzięki wprowadzeniu zabudowy mieszkaniowej zapewniamy bezpieczeństwo, poprzez stałą obecność ludzi w miejscach publicznych.

UŻYWANY JĘZYK 3D

W projektowaniu przestrzeni publicznych wykorzystujemy głównie trzy substancje: wodę, cegłę i zieleń. Kształtujemy je w taki sposób, aby były one obecne w „trzech wymiarach” . Woda może być płaskim elementem w posadzce placu oraz pionową taflą tworzącą przegrodę. Zieleń na trawnikach jest płaszczyzną, lecz może również piąć się po ścianie budynku. Cegła silnie obecna w architekturze istniejącej, zostaje w naszym projekcie wprowadzona również na posadzki. Wszystkie te elementy determinują charakter wnętrz urbanistycznych, jako że są ściśle związane z historią miejsca. Trzy materiały mają zupełnie inną tektonikę; cegła jest twarda i ma prostopadłościenny kształt, zieleń jest miękka i rozrzeźbiona, natomiast woda posiada niezdefiniowaną formę.







ARCHITEKTURA

Dążyłyśmy do wykreowania współczesnej formy architektonicznej poprzez podkreślenie wartości miejsca z jednoczesnym stworzeniem współczesnego, wielofunkcyjnego obiektu o wysokich walorach użytkowania. Dwa obiekty – Hotel SPA oraz „Akademia Chmielu” – Centrum Badawczo Ekspozycyjne to przykłady idei urbanistycznej rozwiązanych w skali architektonicznej. Budynki łączą ze sobą 3 światy, 3 materiały - wodę, cegłę i zieleń oraz 3 symbole związane z miejscem :

CARLSBERG CITY = WODA + ZIELEŃ + CEGŁA
Nadałyśmy im funkcje edukacyjną, kulturową, rozrywkową a także mieszkaniową co pozwoliło nam stworzyć obiekty w pełni zróżnicowane pod względem funkcjonalnym.





Plantacja chmielu to nieodłączny symbol identyfikujący miejsce, w którym niegdyś produkowane było piwo. W projekcie chciałyśmy wykorzystać chmiel nie tylko do produkcji piwa, ale także pokazać inne możliwości użycia tej rośliny. W „Akademii Chmielu” zwiedzający ma zostać wciągnięty w „świat chmielu” poprzez bezpośredni udział w ekspozycji. Budynek zaprojektowany został w taki sposób, aby jego wnętrze silnie przenikało się ze strefą zewnętrzną, przez co wciągnięty zostaje w przestrzenie publiczne „Carlsberg City”. Stało się to możliwe poprzez otwarcie elewacji za pomocą przeszkleń, konsekwentnie kontynuując zasadę wprowadzenia światła w miejsca trudno dostępne. Dodatkowo konstrukcja podtrzymująca chmiel wykorzystana została jako konstrukcja nowo projektowanych przestrzeni podziemnych - galerii, przenikających się z trzema światami „Carlsberg City”.



Created by: pacek